[Αρχές απόλυτες, άρα ψεύτικες·

24/03/2017 § Σχολιάστε

Μικρό μάθημα ορθολογικής αξιοπρέπειας
από τον Fernando Pessoa

Πώς να παραμείνω σοβαρός μπροστά σ’ αυτό το επιχείρημα που βρίσκεται στη βάση του έργου του Λεοπάρντι: «Είμαι ντροπαλός με τις γυναίκες, άρα δεν υπάρχει Θεός»; Πώς να μην απορρίψω το συμπέρασμα του Αντέρο: «Πονάω που δεν υπάρχει γυναίκα ικανή να μ’ αγαπήσει, άρα ο πόνος είναι πανανθρώπινος»; Είναι δυνατόν να δεχτώ χωρίς κάποια ακούσια περιφρόνηση τη στάση του Βινιύ: «Δεν αγαπιέμαι όπως θα ήθελα, άρα η γυναίκα είναι ένα πλάσμα ευτελές, πρόστυχο και ποταπό, σε αντίθεση με την ευγένεια και την καλοσύνη του άντρα;» Αρχές απόλυτες, άρα ψεύτικες· γελοίες, άρα αντιαισθητικές. Εξάλλου, σπάνια θα βρει κανείς ένα έργο που να προκαλεί το γέλιο στο κοινό εφόσον διαθέτει απόλυτη αυτοπεποίθηση και αξιοπρέπεια. Είτε διαθέτει μια ποιότητα που επιβάλλεται στις μάζες, ακόμα κι αν δεν την καταλαβαίνουν, είναι ένα χάρισμα που τους διαφεύγει, κι έτσι αυτές οι ίδιες μάζες δεν λοιδορούν, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν βλέπουν. Ο λαός δεν λοιδορεί την Κριτική του Καθαρού Λόγου[*].

Η αξιοπρέπεια της νοημοσύνης συνίσταται στην αναγνώριση ότι η τελευταία είναι περιορισμένη, και ότι το σύμπαν βρίσκεται έξω από αυτήν. Πρέπει να παραδεχτούμε, είτε το θέλουμε είτε όχι, ότι οι φυσικοί νόμοι δεν υποκύπτουν στις επιθυμίες μας, ότι ο κόσμος υπάρχει ανεξάρτητα από τη δική μας βούληση, ότι η δυστυχία μας δεν αποδεικνύει τίποτα σχετικά με την ηθική κατάσταση των ουράνιων σωμάτων, ή απλώς των ανθρώπων που περνούν κάτω από τα παράθυρά μας: ιδού η αληθινή χρήση της λογικής και η ορθολογική αξιοπρέπεια της ψυχής.
__________
[*]Έργο του Γερμανού φιλόσοφου Immanuel Kant.

[Fernando Pessoa, Η αγωγή του Στωϊκού, μετάφραση: Βασίλης Πουλάκος, εκδόσεις Ροές, 2006]

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

What’s this?

You are currently reading [Αρχές απόλυτες, άρα ψεύτικες· at αγριμολογος.

meta

Αρέσει σε %d bloggers: