αγριμολογος

Anceps/Διφορούμενον

γλυπτό ©Στράτος Φουντούλης, καμένο ξύλο, βαμβάκι, γλάστρα, χαρτί -1994

Γλώσσες παράξενες, λαλιές φριχτές,
λόγια του πόνου κι ουρλιαχτά θυμού,
φωνές στριγκές, φωνές πνιχτές και χέρια που χτυπιούνται,
τεράστιο πανδαιμόνιο, που όλο στριφογυρίζει
στη σκοτεινή την άχρονη ατμόσφαιρα,
κι έμοιαζε με άμμο που άνεμος γοργά στροβιλίζει.
Κι εγώ, με τον κεφάλι μου σκυμμένο, μ’ απορία,
του λέγω: «Δἀσκαλε, σαν τι είν’ αυτό που ακούω;
και ποιοί’ν’ αυτοί που μοιάζουνε στον πόνο βουτηγμένοι;»
Κι αυτός: «Μές στη μιζέρια ετούτη ζούνε
οι θλιβερές ψυχές εκείνων που έχουν ζήσει
δίχως ψεγάδια, μα και χωρίς επαίνους.
Μές στον κακό χορό ανακατεμένες
με όσους αγγέλους δεν ξεσηκώθηκαν ούτε όμως και πιστοί
στο θεό στάθηκαν, παρά τον εαυτό τους θυμήθηκαν.[…]»

Ετούτοι οι τιποτένιοι, που ζωντανοί ποτέ τους δεν υπήρξαν,
ολόγυμνοι ήσαν και πολυδαγκωμένοι
από μεγάλες μύγες κι από σφήκες. […]

*
[Dante Alighieri, Η Θεία Κωμωδία/Κόλαση (Canto III, 24 -39/63-66), μτφρ: Ανδρέας Ριζιώτης, Τυπωθήτω]

Στη λιτανεία

Τύμπανα πένθιμα από τα βάθη του καθρέφτη
συνόδευαν τη λιτανεία ευτυχισμένων ημερών.
Δεμένες στα κατάρτια μύθων ναυαγισμένων
– ίδια σταυροί και λάφυρα μιας συλημένης
——-Κυριακής –
να στάζει η λαμαρίνα πνιγμένους εραστές
άστρα σβησμένα γυάλινα που αέρηδες τα έσυραν
ως τις γραμμές των τρένων
ξοπίσω τρέχαν να μας φτάσουν της μάνας οι
——-ευχές
και βλοσυρά ξυπόλητα παιδιά
που χάθηκαν τα περσινά Χριστούγεννα
ψάχνοντας να ‘βρουν τον τυφλό
που σε σταθμούς πουλούσε σπαρματσέτα.

[Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου:»Ν’ανθίζουμε ως το τίποτα«, Καστανιώτης, 2004]

*

η φωτογραφία είναι του ©αγριμολόγου

*

Demandez toujours des preuves, la preuve est la politesse élémentaire qu’on se doit.
Monsieur Teste (1926)

Απόσπασμα-προσχέδιο δοκιμίου για των Πωλ Βαλερύ

Αναφέρει ο Μπόρχες(*) ότι γύρω στα 1938, ο Πωλ Βαλερύ έγραψε:»Η ιστορία της λογοτεχνίας δεν θα έπρεπε να είναι ιστορία των συγγραφέων και των περιστατικών της ζωής τους ή της ζωής των έργων τους, αλλά η ιστορία του Πνεύματος ως δημιουργού ή καταναλωτή λογοτεχνίας. Η ιστορία αυτή θα μπορούσε να θεωρείται πλήρης χωρίς να έχει μνημονευτεί το όνομα ούτε ενός συγγραφέα». […] O Βαλερύ συμβολίζει την Ευρώπη και το αισθαντικό της λυκόφως […] Ο Γέητς, ο Ρίλκε και ο Έλιοτ έχουν γράψει στίχους πιο αξιομνημόνευτους από αυτούς του Βαλερύ· ο Τζόυς και ο Στέφαν Γκεόργκε έχουν επιφέρει βαθύτερες αλλαγές στο όργανο της τέχνης τους (ίσως η γαλλική γλώσσα να ‘ναι πιο ανελαστική απ’ την αγγλική και τη γερμανική)· ωστόσο, πίσω από το έργο των κορυφαίων τεχνιτών δεν υπάρχει μια προσωπικότητα που μπορεί να συγκριθεί μ’εκείνην του Βαλερύ.[…] Ο Βαλερύ πρότεινε στους ανθρώπου τη διαύγεια, σε μια εποχή ευτέλειας του ρομαντισμού, στη μελαγχολική εποχή του ναζισμού και του διαλεκτικού υλισμού, των οιωνών της αίρεσης του Φρόυντ και των εμπόρων του σουρεαλισμού: αυτή ήταν η αξιέπαινη αποστολή που εκπλήρωσε (και εξακολουθεί να εκπληρώνει). Πεθαίνοντας, μας κληροδοτεί το σύμβολο ενός ανθρώπου ο οποίος είναι απείρως ευαίσθητος σε οτιδήποτε συμβαίνει και για τον οποίο οτιδήποτε συμβαίνει είναι το ερέθισμα για μια άπειρη σειρά στοχασμών· ενός ανθρώπου ο οποίος υπερβαίνει τα διακριτικά γνωρίσματα του «εγώ» και για τον οποίο μπορούμε να πούμε αυτό που έγραψε ο Ουίλλιαμ Χαζλιτ για τον Σαίξπηρ:»He is nothing in himself»

***

«Ιδέες, εκτιμήσεις, καθαρά εθνικές οδηγούν τα έθνη στο χαμό τους,
Θα ήθελα ένα έθνος να ήταν βουβό για τη δόξα και για τα πλεονεκτήματά του και να μη μιλούσε ποτέ για τον εαυτό του.
Θα ήθελα ένα έθνος να είχε την πολιτική του πιθανού μέλλοντος και όχι του παρελθόντος του.
Η Ευρώπη είναι γεμάτη από ταυτόχρονες αψίδες θριάμβου που το άθροισμά τους είναι μηδέν. Όχι όμως και το άθροισμα των μνημείων στους νεκρούς«

***

(*) Χ.Λ.Μπόρχες «Ο Βαλερύ ως σύμβολο» Δοκίμια [1], μτφρ Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδόσεις Πατάκη>
(**)Paul Valéry 1871-1945. Επιλογή από το έργο του, εκδόσεις Στιγμή, 1996, μετάφραση: Χαρά Μπανάκου – Καραγκούνη

Νίκος Λεβέντης

Συχνά τα βράδια μου ‘ρχεται στο νου
να γυρίσω ξανά στη λυρική ποίηση
όπως επιστρέφεις στην πρώτη αγάπη
αλλά διαπιστώνω πως έχω ξεχάσει
ονόματα, λατρευτικά των λουλουδιών
επισπεύδω, προσπαθώ να θυμηθώ
βοηθούντος του φυτολογικού λεξικού
με τον Γεννάδιο ανασταίνεις μια γαζία;
Από τη μια καρέκλα στην άλλη
που είδα τελευταία φορά το δένδρο
αύριο κιόλας θα περιηγηθώ την πόλη
κάθε βήμα κι ένας παλμός μυρωδικός
πιο πολύ ανασαίνεις τριγύρω, σήμερα
ούρα και κόπρανα της σκυλίσιας ζωής
παρά μια γεύση από δαγκωμένο μήλο
έτσι και δώ νεαρή ύπαρξη να τρώει μήλο
επαναλαμβάνω μηχανικά τις λέξεις:
Γυναίκα το μήλο που μου έδωσες
μου γέμισε το στόμα στάχτη – μυστήριο
κι αυτός ο στίχος ποιος τον έγραψε
καινούργια έρευνα, νέα περιπλάνηση
όταν όμως αγαπάς κάτι ξανάρχεται
σαν ευλογημένη θύμηση, σαρκώδης.
Νά, το δένδρο κατάφορτο απ’ το μικρό
ανθάκι με τη δύναμη του παρελθόντος
ένα από αυτά θα κοσμήσει το πέτο
έχω προβλέψει ένα μπλε κοστούμι.

*

©Νίκος Λεβέντης -από «Η παρωδία του βίου» -δημοσίευση περιοδικό «Ποιητική» τ. 15,  Άνοιξη 2015

*