αγριμολογος

8.

Papilio cebriones Dalman, 1823.
Reference: Dalman, J. W. 1823, Analecta Entomologica. – Cum tabulis IV aeneis, p. 38. Holmiae -©Swedish Museum of Natural History

Ξέρω, φυσικό είναι. Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν σκεφτεί το γένος κολεοπτέρων Κεμβριόνης (cebriones) της οικογένειας των κεμβριονιδών· περιλαμβάνει ένα μόνο γένος κανθάρων των μεσογειακών χωρών, εκ των οποίων το κυριότερο είδος είναι ο κεμβριόνης ο γίγας. Την τελευταία φορά δυστυχώς που είχε εντοπιστεί ήταν στη νότια Γαλλία το 1949, έξω από την πόλη της Αντίμπ και έκτοτε, αν δεν απατώμαι, αγνοείται η τύχη του. Ωστόσο είχε καταγραφεί από κάποιον ονόματι J.W. Dalman το 1823. Η καταχώρηση του συγκεκριμένου κολεοπτέρου βρίσκεται σήμερα στο νοικοκυρεμένο Σουηδικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.

Τα παραπάνω αποτελούν μία μικρή, αλλά αναγκαία, εισαγωγή σε ένα παράπονό μου· θα εξηγήσω παρακάτω –μη βιάζεστε.

Δε λέω καλό και όμορφο species το εν λόγω κολεόπτερο· θα μπορούσαν όμως να του δώσουν ένα άλλο όνομα, όπως σκέτο Battus και όχι Battus polydamas cebriones –αυτό το polydamas αλλά και το cebriones το κότσαραν στις Ηνωμένες Πολιτείες κι έμεινε, διότι και το Battus polydamas cebriones κολεόπτερο είναι. Τo papilio cebriones που ανακάλυψε και κατέγραψε ο J.W. Dalman είναι λίγο διαφορετικό, αλλά διαφορετικό διάολε! -ονόμασέ το για παράδειγμα papilio marylin  και άσε το cebrionis στην ησυχία του.

Οι ενστάσεις μου προκύπτουν από το γεγονός ότι το Κεμβριόνης (cebriones) όπως και το Πολυδάμας (polydamas) είναι ονόματα ομηρικά και αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένους χαρακτήρες στη Ιλιάδα.

Ανοίγοντας «Νεότερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν ‘Ηλίου’», έκδοση το 1950-52, στο λήμμα «Πολυδάμας», βρίσκει κανείς τρεις περιπτώσεις: 1. Τον ανδρειότερο υπερασπιστή της Τροίας, «υιό του Πανθόου και της Φρόντιδος, τας συμβουλάς του οποίου τα μάλα εξετίμα ο Έκτωρ κλπ.,» 2. Έναν ολυμπιονίκη «εκ Σκοτούσης Θεσσαλίας[…]» και τέλος 3. Επιφανή πολίτη των Φαρσάλων, «ειρηνεύσας την πόλιν μετά τους εμφυλίους κλπ., (Ξενοφώντος «Ελληνικά»).

Όσο για το λήμμα «Κεμβριόνης ή Κεβριόνης», στο ίδιο πάντα Λεξικό, με κατάπληξη βρίσκει κανείς να καταγράφεται μόνο το «Γένος κολεοπτέρων της οικογένειας των κεμβριονιδών κλπ.» και τίποτα περισσότερο.

Ενώ είναι γνωστό τοις πάσι, ότι: Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Κεβριόνης είναι γνωστός ένας νόθος γιος του Πριάμου, τον οποίο απέκτησε με μία δούλα. Ο Κεβριόνης σκοτώθηκε στον Τρωικό Πόλεμο από τον Πάτροκλο με μία μεγάλη πέτρα, με την οποία τον κτύπησε στο μέτωπο. Για την κατοχή του πτώματος του Κεβριόνη έλαβε χώρα σφοδρή μάχη. Σύμφωνα με την παράδοση που υιοθετεί η Ιλιάδα, ο Κεβριόνης ήταν ο τελευταίος ηνίοχος του Έκτορα.

Πείτε μου τώρα, μπορεί κανείς να προσθέσει ένα ακόμη αριστούργημα στην λογοτεχνία του τόπου του, όταν του στερούν ακόμη και τα στοιχειώδη;

(επιεικώς) Αίσχος.

*

*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]

*

7.

Ο Ααρών Ισαάκ αποτελεί μιαν ασήμαντη λεπτομέρεια στη χιλιόχρονη ιστορία του Βυζαντίου. Σοφός Ιουδαίος, διερμηνέας και σύμβουλος στην Αυλή του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Κομνηνού (τέλη 12ου αι.), όπου εν τούτοις καταδικάσθηκε λόγω προδοσίας σε τύφλωση. Όταν ανήλθε στο θρόνο ο Ανδρόνικος Κομνηνός, ο Ααρών παρουσιάσθηκε ενώπιόν του και τον συμβούλευσε να μην αρκείται μόνον «εις την εξόρυξιν μόνον των οφθαλμών των εχθρών του, αλλά να αποκόπτη και την γλώσσαν των», εφόσον «δι’ αυτής επιτυγχάνονται μεγαλύτεραι ζημίαι». Φυσικά ο Ααρών αμείφθηκε καταλλήλως με το ίδιο νόμισμα της «κακίας του», διότι η συμβουλή του εφαρμόστηκε σε αυτόν τον ίδιο όταν ο Ισαάκιος Β’ Άγγελος ανέτρεψε τον πατέρα του και συνέλαβε τον επικίνδυνο Ιουδαίο σύμβουλο, του οποίου «απέκοψε την γλώσσαν».

Πάμε τώρα στον Ισαάκιο Β΄ Άγγελο. Ευγενούς καταγωγής αντικατέστησε τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Α΄ Κομνηνό μετά τα επεισόδια και τη θανάτωσή του. Έτσι εγκαθιδρύθηκε στο Βυζάντιο ο Οίκος Αγγέλων. Αμέσως ανέλαβε δράση και τα Βυζαντινά στρατεύματα υπό το στρατηγό Αλέξιο Βρανά διέλυσαν τον απειλητικό στρατό του Γουλιέλμου στην Αμφίπολη το 1185.

Δεν μπόρεσε όμως να κάνει τίποτε για την ανάκτηση των νησιών του Ιονίου Λευκάδα, Ιθάκη, Κεφαλονιά και Ζάκυνθος τα οποία είχαν καταληφθεί από τον στόλο του Γουλιέλμου Β΄ με ναύαρχο τον Μαργαριτώνη το καλοκαίρι του ίδιου έτους.

Να μην τα πολυλογώ, ανήμπορος να ακολουθήσει τις εξελίξεις, ο Ισαάκιος ήταν ένας αδύναμος ηγέτης, χωρίς πολλά από τα χαρίσματα των Κομνηνών. Εκθρονίστηκε από τον αδελφό του Αλέξιο Γ΄ Άγγελο ενώ οργάνωνε άλλη μια εκστρατεία κατά της Βουλγαρίας στο στρατόπεδο του και τιμωρήθηκε με τύφλωση το 1195 (δεν αναφέρεται αποκοπή της γλώσσας…). Το 1203, δηλαδή τις παραμονές της πολιορκίας της Πόλης από τους Σταυροφόρους της Δ΄ Σταυροφορίας, ο γιος του μοιράζοντας αφειδώς υποσχέσεις για ανταλλάγματα, κατόρθωσε με τη βοήθεια των Δυτικών, και κυρίως των Βενετών, να επανακτήσει το θρόνο και να χρισθεί συμβασιλέας με τον πατέρα του. Λίγο πριν την πτώση (1204), πατέρας και γιος εκθρονίστηκαν και θανατώθηκαν από τον Αλέξιο Ε΄ Μούρτζουφλο.

Αυτά ως προς τα ωραία του Αγίου Βυζαντίου…

Να μην ξεχάσω να αναφέρω μία ακόμη, παντελώς άσχετη με το παρόν κείμενο, ασήμαντη ιστορική λεπτομέρεια:
Το 1187, ο Σαρακηνός Ελ-Σαλαντίν που κατέλαβε τα Ιεροσόλυμα, καταλύοντας το ομώνυμο Σταυροφορικό βασίλειο. Σε πλήρη αντίθεση με το αντίστοιχο γεγονός της πτώσης των Ιεροσολύμων στους Φράγκους, ο Σαλαντίν δεν επιδόθηκε σε σφαγή, αλλά επέτρεψε σχεδόν σε όλους τους Χριστιανούς να εξαγοράσουν την ελευθερία τους.

*
[διαβάστε όλες τις… ‘στορίες]

*