[είναι πολλοί·
19/05/2019 § Σχολιάστε
3.

Hitler & Stalin over Poland -by David Low
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
Ηλιθιότητα και Εξουσία
Όπως όλα τα ανθρώπινα όντα, έτσι και οι ηλίθιοι άνθρωποι παρουσιάζουν τεράστιες διακυμάνσεις αναφορικά με τη δυνατότητά τους να επηρεάζουν τους συνανθρώπους τους. Ορισμένοι ηλίθιοι άνθρωποι υπό φυσιολογικές συνθήκες προκαλούν μόνο περιορισμένες ζημίες, ενώ άλλοι καταφανώς επιτυγχάνουν να προκαλούν ανείπωτες και εκτεταμένες καταστροφές όχι απλά σε ένα ή δυο άτομα αλλά σε ολόκληρες κοινότητες ή κοινωνίες. Το καταστρεπτικό δυναμικό του ηλίθιου ατόμου συναρτάται από δύο κύριους παράγοντες. Πρώτα από όλα, εξαρτάται από το γενετικό παράγοντα. Μερικά άτομα κληρονομούν εξαιρετικές δόσεις του γονιδίου της ηλιθιότητας και ελέω κληρονομικότητας ανήκουν εκ γενετής στην αριστοκρατία της ομάδας τους. Ο δεύτερος παράγοντας που καθορίζει το δυναμικό ενός ηλίθιου ατόμου σχετίζεται με την ισχύ και τις ευθύνες της θέσης που καταλαμβάνει στην κοινωνία. Μεταξύ των γραφειοκρατών, των στρατηγών, των πολιτικών και των αρχηγών κρατών είναι αρκετά εύκολο να εντοπιστούν εξαιρετικά παραδείγματα, ουσιαστικά, ηλιθίων ανθρώπων, των οποίων η καταστροφική δυνατότητα είχε (ή έχει) αυξηθεί τρομακτικά λόγω της θέσης εξουσίας που κατείχαν (ή κατέχουν). Δε θα πρέπει εδώ να παραβλέψουμε και τους θρησκευτικούς αξιωματούχους.
Το ερώτημα, που συχνά εγείρουν οι λογικοί άνθρωποι, είναι πώς και γιατί τα ηλίθια άτομα καταφέρνουν να καταλάβουν υπεύθυνες θέσεις εξουσίας.
Η τάξη και οι κάστες ήταν οι κοινωνικές ρυθμίσεις που σταθερά ευνοούσαν την προώθηση ηλίθιων ατόμων σε θέσεις εξουσίας, στις περισσότερες κοινωνίες πριν από τη βιομηχανική επανάσταση. Η θρησκεία ήταν ένας ακόμη παράγοντας που συνέτεινε στην επιδείνωση του φαινομένου. Στο σύγχρονο εκβιομηχανισμένο κόσμο, οι τάξεις και οι κάστες έχουν ξορκιστεί τόσο ως λέξεις αλλά και ως έννοιες, και η θρησκεία φθίνει. Αλλά αντί για τάξεις και κάστες έχουμε πολιτικά κόμματα και γραφειοκρατία, και αντί για θρησκεία έχουμε τη δημοκρατία. Σε ένα δημοκρατικό σύστημα, οι βουλευτικές εκλογές είναι ένα αποτελεσματικότατο εργαλείο για να διασφαλιστεί σταθερό το ποσοστό η μεταξύ των ισχυρών. Πρέπει να μην ξεχνάμε πως, σύμφωνα με το Δεύτερο Βασικό Νόμο, ένα ποσοστό η του εκλογικού σώματος είναι ηλίθιοι άνθρωποι και οι εκλογές παρέχουν σε όλους τους μία θαυμάσια ευκαιρία για να βλάψουν όλους τους υπόλοιπους χωρίς να κερδίσουν το παραμικρό από τις ενέργειές τους. Το επιτυγχάνουν συμβάλλοντας στη συντήρηση του ποσοστού η μεταξύ αυτών που κατέχουν την εξουσία.

[ Carlo M. Cipolla: Βασικοί Νόμοι της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας, μτφρ: Γιάννος Πολυκανδριώτης, εκδόσεις Κέδρος

Συνεχίζεται→

[σ’ ένα σκυλί δεν βλέπουν μια ψυχή αλλά ένα αναλώσιμο αξεσουάρ·
18/05/2019 § Σχολιάστε
Τα αξιόλογα του Τύπου

Βόλτα με έναν σκύλο
O ©Γρηγόρης Μπέκος στο in.gr
Ο Μαύρος γάτος του Εντγκαρ Αλαν Πόου, η ανάγνωσή του, θα μπορούσε να μειώσει αισθητά τον αριθμό των μοδάτων φιλόζωων, αυτών που σ’ ένα σκυλί δεν βλέπουν μια ψυχή αλλά ένα αναλώσιμο αξεσουάρ.
Δεν μπορεί, θα το έχετε διαπιστώσει κι εσείς. Και δεν είναι μια λανθασμένη προσωπική εντύπωση, είναι γεγονός: πληθαίνουν στις ελληνικές πόλεις όσοι έχουν αποκτήσει σκυλιά και τα βγάζουν βόλτες και, ασφαλώς, καλά κάνουν.
Ερχεται όμως η ώρα που, μολονότι στατιστικά στοιχεία δεν έχει κανείς, θέτει το αφελές ερώτημα: Γιατί εντείνεται και πώς εξηγείται το φαινόμενο αυτό σήμερα στην Ελλάδα;
Πάντοτε στέκω απορημένος όταν εμφανίζεται μπροστά μου η ακόλουθη εικόνα: αργά το βράδυ, ένας δύσθυμος άνθρωπος από τους πολλούς, από τους πάρα πολλούς εσχάτως, κρατά το λουρί και προσπαθεί βαριεστημένα να συμβαδίσει με το σκυλί του που συνήθως προπορεύεται. Στέκω λοιπόν απορημένος επειδή ακαριαία αρχίζω να σκέφτομαι τη συγκεκριμένη εικόνα με ποσοστά, δηλαδή: σε ό,τι ακριβώς παρατηρώ, αναρωτιέμαι, πόσο τοις εκατό είναι η αυθεντική φιλοζωία, πόσο η απεγνωσμένη μοναξιά και, τέλος πάντων, πόσο η επιπόλαιη μόδα;
Πρόσφατα έτυχε να ξαναδιαβάσω το ανατριχιαστικό διήγημα Ο μαύρος γάτος του Εντγκαρ Αλαν Πόου, μια αριστοτεχνική γοτθική ιστορία τρόμου, στοιχειωμένη από τη διαστροφή και την ενοχή.
Εκεί ο φιλόζωος ήρωας και αφηγητής, εντελώς διαταραγμένος πλέον, εκτός από τα κακότυχα τετράποδα, καθαρίζει κάποια στιγμή, με εξαιρετικά βίαιο τρόπο, και τη σύζυγό του. «Η ανιδιοτελής αγάπη ενός ζώου, που μπορεί να θυσιαστεί γι’ αυτόν που αγαπάει, έχει κάτι που αγγίζει την καρδιά όσων είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν την ποταπή φιλία και την αραχνοΰφαντη αφοσίωση του ανθρώπου» γράφει κάπου ο διορατικός Αμερικανός, με αφορμή ωστόσο ένα «πιστό και έξυπνο» σκυλί, γνωρίζοντας καλά ότι η ανιδιοτέλεια είναι ποιότητα σπάνια μεταξύ των ανθρώπων, ακόμα κι όταν στρέφεται προς τα ζώα.
Πάντως ο Μαύρος γάτος του Εντγκαρ Αλαν Πόου, η ανάγνωσή του, θα μπορούσε να μειώσει αισθητά τον αριθμό των μοδάτων φιλόζωων, αυτών που σ’ ένα σκυλί δεν βλέπουν μια ψυχή αλλά ένα αναλώσιμο αξεσουάρ.









