‘στορίες
28/10/2016 § Σχολιάστε
11.
בַּעַל-פְּעוֹר

Ο Βεεμωθ, εκ του Λεξικού της Κολάσεως (Dictionnaire Infernal) -κλικ στη εικόνα δια την Α’ Εκδοσιν του 1826
Βεελφεγώρ
Θεός των Μωαβιτών, τον οποίον συχνά ελάτρευσαν και οι Ισραηλίται παρασυρθέντες από γυναίκας των Μωαβιτών και τιμωρηθέντες διά τούτο. Η λέξις ίσως είναι σύνθετος από το Βεέλ ή Βααλ και Φεγώρ, ή ίσως Φογώρ, και εν τοιαύτη περιπτώσει θα εσήμαινε τον επί του όρους Φογώρ λατρευόμενον Κύριον. Λέγεται ότι η λατρεία του ήτο ακόλαστος και αυτό συνετέλεσεν εις το να τον παραλληλίσουν πολλοί προς τον Πρίαπον.
Δεν γνωρίζω, πέραν του πρώτου σύνθετου «Βεε» αν ο αναφερόμενος εις πολλάς πραγματείας περί δαιμονολογίας ονόματι Βεεμωθ (בהמות) έχει κάποια σχέση με τον παραπάνω εντιμότατον κύριον Βεελφεγώρ, πάντως αναφέρεται και αυτός μεταξύ των πνευμάτων του κακού, κυρίως με το πληθυντικό του: «Βεεμά» -λέξις εν χρήσει εις την Παλαιάν Διαθήκην, όπου του αποδίδεται γενικώς μεν η έννοια του ζώου, του τετραπόδου, του θηρίου. Ειδικώτερον δε εις την Βίβλον του Ιώβ περιγράφεται ως θηρίον τεράστιον και ασύνηθες. Τινές αναγνωρίζουν εις την περιγραφήν του τον ιπποπόταμον, άλλοι νομίζουν ότι πρόκειται περί του ελέφαντος, περί ταύρου ή και του μαμούθ. Η γνώμη ότι ίσως εννοούνται οι σκώληκες οι κατατρύχοντες το σώμα του Ιώψβ δεν φαίνεται να στηρίζεται. Εις την ελληνικήν μετάφρασιν της Παλαιάς Διαθήκης αποδίδεται με την λέξιν «θηρίον». Η λέξις «θηρίον» αναφέρεται βεβαίως εις την Αποκάλυψιν (κεφ. ΙΓ 13) του Ιωάννου «και να μη δύναται μηδείς να αγοράση ή να πωλήση, ειμή ο έχων το χάραγμα, ή το όνομα του θηρίου, ή τον αριθμόν του ονόματος αυτού.» […] «Εδώ είναι η σοφία’ όστις έχει τον νούν, ας λογαριάση τον αριθμόν του θηρίου· διότι είναι αριθμός ανθρώπου’ και ο αριθμός αυτού είναι χξστ’(666)».
Διευκρινιστικόν:
Ουδεμίαν δε σχέσιν έχει με τα προαναφερόμενα το ρήμα «Βελάζω» (άλλως μελάζω) –καθότι πρόκειται περί ρήματος προερχόμενου από την φωνήν των αιγών και προβάτων μπέε-μπέε. Επί αιγών και προβάτων εκβάλλω φωνήν, βλήχωμαι. Λέγεται ειρωνικώς και επί ανθρώπων. Ιδίως επί γυναικείων κραυγών («τι βελάζει αυτή;»). Η φωνή των προβάτων και αιγών λέγεται βέλασμα.
*
*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]
![]()
Κλείνοντας εισιτήρια Aegean από εδώ, ενισχύετε τις Στάχτες
‘στορίες
21/09/2016 § Σχολιάστε
10.

Βελάδα: Ανδρικόν πολιτικόν ένδυμα, φερόμενον εις εορτάς, χορούς, επισήμους δεξιώσεις κλπ., το άλλως ονομαζόμενον φράκο ή ρεδιγκόταν. Κωμικός λαϊκός τύπος λίαν προσφιλής είναι «ο πολιτικός, ο γιατρός και ο δάσκαλος με τη βελάδα» και εις τούτον συχναί είναι οι μεταμφιέσεις κατά τας αποκρέω.
Βελάδα και ημίψηλο σαν αυτά που περιγράφουν ο Μπαλζάκ και ο Ντοστογέφσκι, αυτά που φορούν οι ταπεινοί δημόσιοι υπάλληλοι με βαθμό Γραφέα Β’ των μυθιστορημάτων τους: τριμμένα από τον χρόνο, να γυαλίζουν από το συνεχές βούρτσισμα, που τοποθετούνται προσεκτικά στον «καλόγερο» όταν μπαίνουμε στο κρύο σπίτι. Ειδικά η βελάδα στη δουλειά προφυλάγεται με «μανίκια», σωλήνες από μαύρο ύφασμα με λάστιχα στις άκρες που προσαρμόζονται στα μανίκια της βελάδας για να μη φθείρονται από τη συνεχή επαφή με το γραφείο και να μην πιτσιλίζονται από το μελάνι. [1]
Από τη βελάδα, ευτυχώς η κοινωνική εξέλιξη, μας έχει απαλλάξει. Το τέλος της είναι οριστικό.
Παλιό το φαινόμενο του «Τέλους», γενικώς. Αν θυμάστε το σύνθημα «τέλος στον κινηματογράφο του μπαμπά» της Νουβέλ Βαγκ με τις αλυσιδωτές αντιδράσεις και οι τομές ή «Η τομή» και τα κίνητρά της στα τέλη της δεκαετίας του ‘50 και ΄60 του 20ου αι. Δεν πήγαν περίπατο όλα αυτά, κάτι ανανεώθηκε, κάτι δημιουργήθηκε το οποίο θυμόμαστε με σχετική (για τους παλιότερους) νοσταλγία από έργα των Τρυφώ, Γκοντάρ, Ρομέρ, Σαμπρόλ κ.α. Όμως το απροσδόκητο ήταν η όλη διαδικασία που οδηγούσε σε αδιέξοδο διότι παράλειψαν οι πρωταγωνιστές της –δεν ήταν δουλειά τους- αλλά έχει σημασία ότι· κάποιες αντινομίες της τέχνης του συγκεκριμένου είδους, στην περίπτωσή μας, ο κινηματογράφος που παρουσιάζεται ως να δείχνει το τέλος του εαυτού του και που αφορά τον ίδιο… Όμως η κοινωνία καταλυτικά παρουσιάζει τις αντιφάσεις του αιώνα που τον γέννησε· και αυτό, δεν γίνεται να αφορά μόνο το συγκεκριμένο είδος (κινηματογράφο), αλλά την τέχνη γενικότερα που ήδη· το πρώτο τέταρτο του 20ου αιώνα, μέσω κυρίως των πλαστικών τεχνών (ζωγραφική)· είχε εξαπολύσει την «κατάλυση της καλλιτεχνικής γλώσσας» και το γενικό σμπαράλιασμα «των πλαστικών μορφών».
Όλα αυτά πέρασαν πια, στην ιστορία. Όμως «το Τέλος» επανέρχεται για να ξανασβήσει και· αχνογελά κανείς, ενίοτε και ειρωνικά, με τα διάφορα προαναγγελθέντα των διάφορων Φουκουγιάμα περί του τέλους της Ιστορίας,
Παλιά, μάλλον αρχαία πλέον, τα φαινόμενα του «Τέλους». Θυμίζουν το μελάνι που ξοδεύτηκε (άδικα ή μη –όπως το βλέπει κανείς) για θεωρίες τέλους ή και καταστροφής ή τα «οριστικά» μανιφέστα στη φιλοσοφία αλλά και στην τέχνη, των Μαρξ, Μπρετόν, Κορμπυζιέ κ.α., έως και στα άλλα «οριστικά» ερωτήματα, του «γιατί να γράφουμε».
Ναι, «γιατί να γράφουμε»· αφού ( μετά το «αφού» οι… στοχασμοί ξετυλίγονται και μας λιγώνουν από την ατέλειωτη βιβλιογραφία που πλαισιώνονται)
*
[1] «Το Βήμα» 03.01.2014
*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]
‘στορίες
09/07/2016 § Σχολιάστε
9.

Ω, ερανιστές της συνωμοσίας και του παραδόξου, οι θέτοντες αιχμηρά ερωτήματα τύπου «τι μας κρύβουν και δεν μας ανακοινώνουν την ύπαρξη εξωγήινων», και οι θέτοντες μεστά ερωτήματα τύπου «Αν συναντήσεις εξωγήινο και από φόβο τον σκοτώσεις, θα πας φυλακή ή όχι;».
Και οι γνωμοδοτήσεις ειδικών (τι θυμάμαι τώρα) νομικών, όπως του επιφανούς νομικού Σάφι Αχμέντ, από τις στήλες της «Νταίηλυ Μαίηλ», που… λάμπει σαν διαμάντι σε ένα τόσο σοβαρό, με κοινωνικές επιπτώσεις ζητούμενο «Ο φόνος εξωγήινου γράφει δεν προβλέπεται από τον ανθρώπινο νόμο. Αν διαπραχθεί κάτι τέτοιο, θα κριθεί σε συνάρτηση με τις προκαταλήψεις περί ανωτερότητας της ανθρώπινης ιδιότητας και με την επίδραση που όλοι έχουμε υποστεί από έργα επιστημονικής φαντασίας. Η Ιστορία ωστόσο διδάσκει ότι όσοι διακινδύνευσαν έξοδο από τη σιγουριά της φυλής τους και τόλμησαν να εισέλθουν σε ένα στάσιμο πολιτισμό έγιναν, κατά κανόνα, δεκτοί σαν θεοί. Αν κάποιος εξωγήινος διασχίσει αστερισμούς και γαλαξίες για να μας επισκεφθεί, θα θεωρηθεί αυτόματα τόσο πολύ ανώτερός μας που κάθε σκέψη για θανάτωσή του αλλά και κάθε ανθρώπινη νομοθεσία θα φανούν ξαφνικά παρωχημένες».[1]
Ω! πως φέρουν όλα τούτα στο νου Derrid-aϊκά sophistiqué της συσκότισης συνοδευόμενα μετά της φαντεζί ορολογίας του τίποτα και του θρησκευτικού μυστικισμού ρητορικών τεχνασμάτων λιλιπούτειων· φέροντες φιλοσοφικούς μανδύες με ύφος χιλίων καρδιναλίων που ορίζουν σκέψεις και ζωές εκατομμυρίων.
*
[1]από τη στήλη «Σήματα», εφημ. Τα Νέα 23.06.1998
*
*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]
‘στορίες
05/07/2016 § Σχολιάστε
9.

Girolano Cardano, από γαλλική έκδοση του 17ου αιώνα
Ιερώνυμος Καρντάνο (Girolano Cardano). Ιατρός, μαθηματικός, αστρολόγος και φιλόσοφος (1501-1576). Ιδέα δεν είχα για το άτομο και τα επιτεύγματά του. Τον ανακάλυψα «σκαλίζοντας» εδώ κι εκεί 2-3 παλιά, ελληνικά κι αγγλόφωνα, εγκυκλοπαιδικά λεξικά. Σπούδασε αρχικώς στην Παβία όπου και γεννήθηκε αλλά και στην Παδούα έως το 1525. Όταν αρχικά το μάτι μου έπεσε στις αστρολογικές του… μελέτες, θέλησα να μην συνεχίσω την ανάγνωση της σύντομης βιογραφίας του· καθώς λίγο ακόμα και θα ξεκαρδιζόμουν στα γέλια όταν διάβασα ότι την «ευδοκίμησιν της χριστιανικής θρησκείας την ερμήνευεν εκ του ωροσκοπίου του Χριστού, γεννηθέντος υπό την συζυγίαν του Διός και του Ηλίου» -μετά σκέφτηκα την εποχή του. Κάπως σοβαρεύτηκα. Ιδιαιτέρως δε· όταν τότε, τον 16ο αιώνα, ήταν «ευρέως» γνωστόν (δεν έχω καταλάβει το πώς…), ότι ο Ιουδαιϊκός νόμος, ισχυριζόταν ο Καρντάνο, έλαβε υπόσταση υπό την επήρεια του… πλανήτη Κρόνου(!). Προσωπικά δεν με εκπλήσσουν τα αλλόκοτα συμπεράσματά του, δεδομένου της περίεργης, θα μπορούσε να πει κανείς, συμπεριφορά του, καίτοι παραδέχτηκε ανοιχτά ότι ένα φάντασμα, το οποίο κληρονόμησε από τον πατέρα του, ήταν πάντα στο πλευρό του και ότι άκουγε θορύβους και ομιλίες από δαίμονες να μιλούν πίσω από την πλάτη του, ανακατεμένα όλα με μια ισχυρή μυρωδιά του θείου να πλανάται στον αέρα…
Τα επιτεύγματά του στα μαθηματικά είναι σχετικά γνωστά σε όλο τον ανεπτυγμένο δυτικό κόσμο από τον 16ο έως και τις αρχές του 18ου αιώνα. Μυθιστορηματικές ήταν οι διενέξεις του με το σύγχρονό του, επίσης γνωστό μαθηματικό Νίκολο Φοντάνα (1500-1550) με το παρατσούκλι «Ταρτάγλια» (τραυλός), οι αναφερόμενες στη λύση «εξισώσεων του τρίτου βαθμού» κλπ., αν και ποσώς μ’ ενδιαφέρουν όλα αυτά. Ως φιλόσοφος ο Καρντάνο ακολουθεί το σύστημα των Στωϊκών υπό τη μορφή που είχε διαμορφώσει ο Ποσειδώνιος «διά των περί παγκοσμίου συμπαθείας διδασκαλιών του» -περιττό να σημειωθεί ότι, ούτε και οι φιλοσοφικές του ανησυχίες με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα.
Δύο είναι κυρίως οι λόγοι της παρούσας αναφοράς μου στον Ι. Καρντάνο, τη μία την αναφέρω λόγω κοινωνικής ευαισθησίας και την άλλη λόγω λογοτεχνικού ενδιαφέροντος.
Πρώτον: Το εκδοθέν (1557) σημαντικό κατά τη γνώμη μου· αλλά και για την εποχή, σύγγραμμά του De varietate rerum (Περί της ποικιλίας των πραγμάτων) όπου «υπεδείκνυε τρόπο καθ’ όν δύνανται να μάθουν οι τυφλοί, χρησιμοποιούντες την αίσθησιν της αφής, να αναγιγνώσκουν και να γράφουν. Προέτεινε προσέτι και σύστημα σημάτων, δια των οποίων δύνανται οι κωφοί να συνεννοούνται». και…
Δεύτερον: Οι ομοιότητες μεταξύ Καρντάνο και του θεατρικού χαρακτήρα Πρόσπερο στην Τρικυμία του Σαίξπηρ· οι οποίες, όπως μαθαίνω από την Encyclopedia Britannica, έκδοσης του 1968, πέρασαν απαρατήρητες από τους έγκυρους κριτικούς και μελετητές του Σαίξπηρ. Στην πραγματικότητα ο Καρντάνο και ο Πρόσπερο έχουν πολλά κοινά. Και οι δύο έχουν κληρονομήσει ένα φάντασμα, είναι ευγενείς από το Μιλάνο, θεωρήθηκαν μάγοι, και τέλος και οι δυο φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν αφού βεβαίως και οι δυο προδόθηκαν από ανθρώπους της εμπιστοσύνη τους.
Απορώ πως, ειδικά αυτές οι τρανταχτές… συμπτώσεις, διέφυγαν της προσοχής του λατρεμένου μας Μπόρχες.
*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]
